Vandaag de dag maken wij als klussers steeds vaker onze eigen meubels. De losse houten onderdelen lijmen we natuurlijk niet koud tegen elkaar aan, nee, om deze meubels stevig en duurzaam te maken gebruik je houtverbindingen.
Houtverbindingen worden al duizenden jaren toegepast bij het vervaardigen van houten constructies. In de loop der eeuwen, vooral van de 14de tot de 19de eeuw, werd er veel gebruik gemaakt van houtverbindingen en zijn er ook vele verbindingen ontworpen. Sommige houtverbindingen zijn zeer decoratief, zoals de zwaluwstaart en de tandverbinding. Ze kunnen zo verwerkt worden, dat ze zichtbaar blijven. Houten delen kunnen vast of demontabel met elkaar worden verbonden. Bij demontabele verbindingen houdt geschikt beslag (bijvoorbeeld stoelhoeken) de afzonderlijke elementen bij elkaar. Vaste verbindingen vinden altijd met toevoeging van lijm plaats en kunnen – tenzij deze na verloop van tijd vanzelf losgaan – alleen door grof breekwerk weer worden losgemaakt. Voordat je een bepaalde verbinding gaat maken, moeten je op het hout de maten afschrijven.
Met behulp van een winkelhaak, verstekhaak of zweihaak, potlood, duimstok en meetlint.
Het afschrijven valt of staat met de secuurheid van het aftekenen.
Als dat niet zuiver gebeurd zal de verbinding speling hebben of misschien helemaal niet passen.
Zorg bij het aftekenen dus voor een zuivere winkelhaak en een scherpe punt aan je potlood. Voor het maken van een houtverbinding is het belangrijk om de onderdelen te paren.
Door middel van deze paartekens kan je steeds zien in welke positie het onderdeel in de te maken verbinding komt en kan je bij het afschrijven van de verbindingen geen fouten maken door bijvoorbeeld een verbinding aan de verkeerde kant te maken.
Paringtekens zijn meestal een driehoek, waarbij de punten van de paring steeds naar boven wijzen. De meest gebruikelijke verbinding is de deuvelverbinding, vooral in de meubelbouw tref je vaak stomp gedeuvelde verbindingen aan. Deze verbindingen ontstaan door het inboren van deuvels en zijn zeer duurzaam. Deze zijn echter zeer moeilijk te vervaardigen omdat de te boren gaten recht tegen over elkaar moeten zitten.
Een handigheidje: Neem een klein spijkertje, tik deze in een van de met elkaar te verbinden stukken hout. Knijp vervolgens met een nijptang de kop van het spijkertje, nu ontstaat er weer een scherpe punt. Tik hier vervolgens voorzichtig het tweede stuk hout tegen aan. Let op doe dit wel op een vlakke ondergrond! Haal de onderdelen weer van elkaar en verwijder het spijkertje uit het eerste stuk hout. Je hebt nu twee kleine gaatjes direct tegen over elkaar op exact dezelfde hoogte. Deze gaatjes dienen als centreer punt voor de boor met de zelfde diameter als de deuvel.
Een andere veel gebruikte houtverbinding is de 'half-hout' verbinding. Door bij de te verbinden onderdelen de helft van het hout weg te halen en ze vervolgens op elkaar te lijmen vormen ze samen weer de oorspronkelijke dikte van het hout. Het voordeel van deze verbinding is dat je het lijmoppervlak vergroot en hierdoor een ijzersterke verbinding ontstaat. Deze verbinding is zeer eenvoudig uit te voeren en wordt vaak gebruikt voor lichte constructies en raamwerkjes voor bijvoorbeeld eenvoudige deurtjes en raampjes of bijvoorbeeld het maken van een raamwerkje voor een vliegenhor. Na het afkorten van de paren (twee staanders en twee liggers) kan de borstlijn (dit is de diepte van de pen) afgetekend worden. Doe dit door een ligger haaks op het uiteinde van een staander te leggen, herhaal dit bij alle uiteinden . Meet nu de dikte van het hout, deel dit door twee en teken deze maat op de zijkant af. Wanneer alles is afgetekend hebben we twee staanders en twee liggers. Paar deze zodat je de onderdelen niet verwisselt. Zaag het te verwijderen stuk eruit. Gebruik hiervoor een fijn getande kapzaag. Verlijm nu de verbinding met houtlijm en zet deze tijdelijk goed vast met een lijmklem. Wanneer de lijm uitgehard is, kan de lijmklem verwijderd worden en het horgaas op het raamwerk geniet worden. Mooi klusje voor de komende winter, kunnen we volgend jaar zomer mug-vrij van onze nachtrust genieten.
|